Inuusuttut piginnaanillit ilippanaatitik pituussaarpaat, Kalaallit Nunaanni nutaalianik isumassarsiaqarlutik

Inuusuttut 200-t sapaatip akunnerani Nuummi katersuussimapput Issittuni unammillernartut misigisartakkagut nutaalianik aaqqiissutissarsiorniarlugit. 

Qassutit immap naqqaniittut suli aalisartut, qaqeqqinneqarnerlu ajortut. Sumiiffinni ilinniarfissanik amigaateqarneq. Illoqarfiit nunaqarfiillu imminnut ungasissut. Tassaapput Kalaallit Nunaanni unammilligassatta ilaat.

Unammilligassat, inuusuttut 200-t issittormiut nunanilu avannarlermiut nutaalianik aaqqiissutissarsiorlugit suliaqarfigisimavaat.

Nunarsuarmi aningaasarsiutaanngitsumik suliniaqatigiiffiup, Unleaship, Nuummi ulluni 20. – 26. august  nutaaliornermut misileraavik Innovation Lab ingerlassimavaa, sammisani pingasuusuni aaqqiissutissanik ineriartortitsiniarlutik: Ilinniagaqarneq, Peqqissuseq, matumani tarnikkut peqqissuseq aamma uumassusillit assigiinngissitaarnerat aamma silap pissusiata allanngorarneri.  Sammisat taakku tamarmik Naalagaaffiit Peqatigiit piujuartitsisulluni ineriartortitsinermut 2030-p tungaanut nunarsuarmi anguniagassaanut  attuumassuteqarput. Unleash inuusuttunik 200-nik 18-35-nik ukiulinnik Nunavummit Finlandimut peqataasussanik toqqaasimavoq.

Inuusuttut nutaalianik aaqqiissutissatut isumassarsiaat eqimattakkaarlutik suleqatigiinnerini  iluarsaanneqarput naammassillugillu ima ineriartortinneqartigalutik allaat Ilisimatusarfimmi aalajangiisussat isiginnaartorpassuilu saavanni scenemi angisuumi saqqummiussinnaalerlugit.  

Ingammik eqimattat marluk aalajangiisussanit maluginiarneqarput.

 

Ajornartorsiummut annertuumut sapernanngitsumik aaqqiissut

Team 20 nutaaliaanerpaamik aaqqiissuteqarnermut 50.000 koruuninik akissarsitinneqarpoq. 

Suliniutaat najornagu ilinniartitsinermut tunngavoq. Kalaallit Nunaanni amerlanerit ilinniagaqartilernissaat annertuumik pisariaqartinneqarpoq. Kisianni Kalaallit Nunaanni inuusuttorpassuit nunaqarfimmit illoqarfinnukartariaqartarput meeqqat atuarfiannit naggataarutaasumik soraarummeerniarunik. Tamanna inuusuttut ilaannut assoroornarsinnaavoq, taakkumi avatangiisiminnit toqqissisimanartunit angerlarsimaffippalaartunillu nuuttariaqartarput.

Team 20’p aaqqiissutissamut isumassarsiaa marloqiusaavoq, tassani ilinniartitsisoq piginnaasalik sumiiffimmi ilinniartitsisoq suleqatigalugu, assersuutigalugu sumiiffimmi ilinniartitsisoq nunaqarfimmeersoq, najornagu ilinniartitsinermik atuartunut neqerooruteqarsinnaapput, taamaalillutik angerlarsimaffitsik qimannagu meeqqat atuarfianik naammassinnissinnaalersillugit.

Taama oqaluttuarpoq Josi Seilonen, Finlandimiu, taanna sapaatip akunnera ataaseq Nuummiissimavoq isumarlu ineriartortissimallugu.

– Paasisimavarput meeqqat qassiinnarnik ukioqarlutik tunngaviusumik atuarfimmi atuarnertik nangissagunikku angerlarsimaffitsik qimattariaqartaraat ajornartorsiutaasoq annertoorujussuaq, taannalu aaqqiissuteqarfigerusussimavarput. Sapernarnavianngilarmi. Ilisimasalippassuit inuillu illoqarfimmut allamut kollegiamut nuunniarlutik angerlarsimaffimminnik qimatsisariaqartarsimasut oqaloqatigisimavagut.

Maanna isumassarsiaq misilerarneqassaaq, oqarpoq Josi Seilonen.

– Uagut Unleash Plus programmip ilaatut sulisinnaavugut (aaqqiissutissat ineriartortittarnerannut programmi), taamaalilluta misileraalluta aallartissinnaavugut piviusungortissinnaallugulu. Tamassuma piviusunngorsinnaanera nalornissutiginngilluinnarpara.

 – Isumaqarpunga tamanna aamma nunanut allanut siaruaanneqarsinnaasoq, assersuutigalugu Naalagaaffiit Peqatigiit ataanni peqatigiit annertunerusut ikiortigalugit, oqarpoq Josi Seilonen. 

 

Inuit anaat periarfissaqarluartut

Eqimattat allat, assigiinngitsunik annertussuseqarsinnaanerpaamut aaqqiissutissamut akissarsitinneqartut annat quullu sumiiffinni inuussutissarsiornermi atorneqarsinnaanerannut isumassarsiaqarput. Tusaruminartumik ateqartoq – Loopoop, eqimattaq illunik naatsitsivinnik sananiarput naatitanillu naajoraartitsillutik, assersuutigalugu naatsiaat kuloruujullu.

– Aaqqiissutissatut isigisarput, tassaavoq illut naatsitsiviit nillertut, tassani tomatit, salatit jordbærilluunniit naatsinneqartarnissaat eqqqarsaatiginngilarput, kuloruujut naatsiiallu eqqarsaatigaagut, oqarpoq Hörn Heiðarsdóttir Islandimiu.

Nunaqarfippassuarni illoqarfippassuarnilu minnerusuni anartarfiit igittakkanik plastikkinik puussiartallit suli atorneqarput. Taakkulu anartarfinnut puussiat pinngortitamik assut mingutsitisarput. Aammattaaq eqqaaviup eqqaani anartarfiit puussiarpassui isigalugit kusananngillat, tassami piffissaq sivisooq ingerlasinnaasarpoq ikuallaavimmut ingerlateqqinneqanngineranni. Loopoopsip isumassarsiaasa ilagaat, illut puussianik biologii atorlugu nungusarneqarsinnaasunik puussianik atortarnissaat. 

–  Nunani Issittuni inuiaqatigiinni ungasissorpassuarni maanna pissutsit aarlerinartuupput aamma avatangiisinik ajoqusiisarlutik, tassami inuit eqqagaat pinngortitamut qimaannarneqartarput imaluunniit puussianiittut imarmut pisarlutik, oqarpoq Henry Glorau, New Zealandimiu, Københavnimi sulisoq.

Loopoopimik aaqqiineq anartarfimmi aallartittassaaq, tassani qooq annallu immikkoortinneqartassapput illumi atareersoq aaqqiissut atorlugu. Inuup quua anaalu tamatuma kingorna sumiiffimmi naggorissaatissaliorfimmut aamma piareersaaffissamullu nuunneqartassapput, tassani anaq qoorlu suliareqqinneqartassapput. Qooq naggorissaatissanngortinneqartassaaq anarlu issunngortinneqartassalluni. Issoq naggorissaatissaq taava tamatuma kingorna sumiiffimmi inuussutissarsiorfinni atorneqarsinnaanngussaaq.

Tamanna immaqa maajunnartutut nipeqarsinnaassagaluarpoq, kisianni tamanna nunalerinermik inuussutissarsiornermi periaasiuvoq nalinginnaalluinnartoq, tassami inuussutissartaqarluinnarmat naatitassat iluaqutigisaqaat.

Ukioq kingulleq avatangiisinut Naalakkersuisoq Kalistat Lund (Inuit Ataqatigiit) KNR-mut oqarpoq, anartarfiit puussiartaasa atorunnaarsinnissaannut aaqqiissutinik misissuisoqarniartoq. Nuna tamakkerlugu 2019-imit kisitsisit takutippaat inoqutigiit 5.240-t suli anartarfiit puussiaannik atuisuusut. Tassani affangajaat Avannaata Kommunianeersuupput, tassani inoqutigiit 2.456-it anartarfiit puussiaannik atuisuummata.

Issittormiut isiginnittariaasiat takuneqarpoq akuerineqarlunilu

NAPA, Nunani Avannarlerni Piorsarsimassutsikkut Attaveqaatip Unleash 200.000 koruuninik tapersimavaa. Suliniutip Kalaallit Nunaat aamma Issittormiut nunarsuarmioqatigiinni malunnartippai, tamanna NAPA-mi pisortaagallartup, Nina Paninnguaq S. Kristensenip nuannaarutigeqaa.

– NAPA-mi aaqqissuussaq taama annertutigisoq ingerlalluartigisimasorlu tapersersorsinnaagatsigu tanngassimaarutigaarput, taassumami Kalaallit Nunaanni piujuartitsinerusumik ineriartorneq tikkuussiffigeqatigimmagu. Aaqqissuussineq malinnaaffigisimavarput aamma inuusuttut qanoq pingaartitaqartigalutillu nuannarinneqalutik pitsaasunik nutaalianillu isumassarsiaqarnerat, ingammik meeqqanut inuusuttunullu sammisaqarfimmut tunngatilllugu, takusinnaagatsigu attortisimassutigaarput.

– Unleash qutsavigaarput suliassaqarfik tamanna ukkataqarfigisimammagu, tamannami assut pisariaqartitsiffiuvoq. NAPA-mi aamma issittormiut isummertariaasiisa takuneqarnissaat akuerineqarnissaallu sulissutigaarput, tamannalu Unleaship annertuumik tapersersuiffigisimavaa, oqarpoq pisortaagallartoq Nina Paninnguaq S. Kristensen. 

 



Nutaarsiassat takunngitsoorpigit?

Børn og unges kunstværker fra workshop i Sisimiut
NAPA Kalaallit Nunaanni

Nunani Avannarlerni suleqatiiinneq periarfissallu pillugit NAPA-p suliai pillugit ilisimasakippallaartoqarpoq. Taamaattumik ukiaq manna angalanermut missingersuutigut atorlugit kulturilerisut, inuusuttut inersimasullu ilisimasaqarnerulertinniarlugit Kalaallit Nunaata ilaani angalaarsimavugut. Angallat TU ilaaffigalugu Nuup Kujataanilu Aappilattup akornanni illoqarfiit nunaqarfiillu ukiaq 16-it ornissimavagut, novemberimilu Tasiilamiippugut Sisimiuniillutalu. Meeqqat, inuusuttut inersimasullu kulturilerisut naappinnissaat ilaatigullu NAPA-p

Atuarnerugit »
Aqqaluk Lynge holder oplæg til Vågn med NAPA
Aqqaluk Lyngep NAPA ullaakkorsioqatigalugu peqataaffigigaa

Kalaallit Nunaat nunarsuarlu sammineqqarput, kalaallip politikeriusimasup atuakkiortullu Aqqalyk Lyngep NAPA ullaakkorsioqatigalugu peqataaffigimmagu Tallimanngornerit nalinginnaasut ilaanni Nuummi aputip aattorfiani inummik ataqqinartumit NAPA-mi ullaakkorsioqatigineqarpugut. Qaammatini tallimanngornerni siullerni NAPA ullaakkorsioqatigalugu ingerlanneqartarpoq, kulturilerisup inuup saqqummiiffigisartagaanik. Aprilimi Aqqaluk Lynge nunani tamalaani “Kalaallit Nunaat aamma Inuit Issittormiut Siunnersuisoqatigiiffianni / Circumpolar Councilimi

Atuarnerugit »
Familien Norden
Ilaqutariit qanoq ittuuppat – Nunat Avannarliit suuppat?

Isiginnaartitsisartut arfinillit inuusuttut isiginnaartitsissummi ZeBU-mi naapipput, tassanilu piviusup piviusulersaarutillu akornanni nunani avannarlerni “ilaqutariinneq” eqqartorpaat aamma tamanna imminnut qanoq isumaqarnersoq – aamma suut avissaartuutaanersut ilanngullugit eqqartorlugit.Kalaallit marluk, qallunaat marluk aamma norskit marluk isiginnaartitsisartut isiginnaartitsissummi Familien Norden Nunat Avannarliit ataatsimoortutut oqaatigineqartarnerat oqallisigisimavaaat. Nunat taakku pingasut ataatsimut oqaluttuarisaanerat

Atuarnerugit »
Tarnima Nammatai // The Wounds of Our Soul atuaganngorpoq

Isiginnaartitissut saqqummersitsinerlu Tarnima Nammatai nunatsinni assut nuannarineqarluni angalaarsimavoq. Maanna atuagaq Tarnima nammatai // The Wounds of Our Soul // Jeg Bærer Min Sjæl saqqummerpoq. Immikkoortut pingasusut, isiginnaartitsissut, saqqummersitsineq aamma atuagaq immikkut tamarmik inuuneqarput, kisianni aamma imminnut atallutik. Atuagaq angalaarnernut ilaassaaq aamma atuarfinnut, kulturip illorsuinut, katersugaasivinnut

Atuarnerugit »