Kumoorn

Anne Mette Gangsøy
Anne Mette Gangsøy
Anne Mette Gangsøy norskiuvoq, Stavangerimilu 1967-imi inunngorsimalluni. Ukiuni 19-ini NRK-mi sulisimavoq, Gullbring Kulturanlegg AS-imi ulluinnarni aqutsisuusimalluni, ukiunilu kingullerni 11-ni Notodden mangfolds- og læringssenter pisortaaffigisimavaa. Maj 2020-miilli Nunani Avannarlerni Piorsarsimassutsikkut Attaveqaat / NAPA-mi pisortaavoq. Anne Mette allagartaqaatigalugu Mangfoldslederiuvoq attaveqaqatigiinneq aamma suleqatigiinneq soqutigisaralugit. Uani quppernermi inuttut nammineq Kalaallit Nunaanni misgisartakkani allaaserisarpai.

Norgemi pisuttuaraangama nuannarisama ilaat tassaavoq ilassinnittarneq pillugu malittarisassaq allassimanngitsoq. Qaqqami pisuttuarluta naapitaqaraangatta inuit ilisarisimanngikkaluarlugilluunniit imminnut ilassisarpugut. Tassa taamaappoq. Aamma sumiiffinni allani pisuttuaraanni taamaattoqartarpoq, kisianni taamaattuaannanngilaq.

Illoqarfimmilu sumiluunniit aqqusinermi pingaarnermi pisuttuaraanni, inuit ilisarisimasarinngisat ilassineqarneq ajorput. Taamaasioraanni eqqumiitsutut isigineqartarpoq. Inuit ilai tunummut qiviartarput, inuit allat tunuaniittut ilassinerikka takuniarlugu, amerlanerilli paatsuungalaarlutik isigisarput ingerlaqqillutillu. Inuit ilaat nangaalaarlutik ilasseqqittarput, eqqarsartarunarlutillu sumi naapissimanerlunga.

Maani Nuummi Kalaallit Nunaanni illoqarfiit pingaarnersaanni, mikisumi, kisiannili illoqarfiusumi inuit ilisarisimanngisat ilassineqartarput. Ullut tamaasa qiianartumi taartumilu suliartoraangama inuit ilisarisimanngisama ilassisarpaannga – aamma uanga akillugit ilassisarpakka. Ullut tamaasa inuit 10 – 15-it toqqarlunga isigalunga ilassisarpaannga saamasumillu oqarlutik kumoorn.

Tamanna eqqarsaatigilaarsimavara. Ullaat tamaasa inuttut takuneqartutut akuerineqartutullu misigalunga nuannaarutigiutigalugu eqqarsartarpunga soormitaavaana? Soormitaavaana illoqarfimmi nunat assigiinngitsuneersunit najugaqarfiusumi inuit imminnut ilisarisimasariinngitsut imminnut qungujullutik kumoorneertartut?

Tamannalu apeqqutigisimavara.

– Aap, immitsinnut ilassisarpugut.
Pissusissamisuuginnarpoq.

Soormitaavaana uagut norskit immitsinnut inissaqartinneq “eqqissisimaartinneqarnissarlu” inussiarnisaarnertuinnaq isigisaripput? Isitsigut immitsinnut toqqarluta isigineq ajorpugut, bussinulli utaqqisarfimmi imaluunniit elevatorip eqqaani allamut isigaluta malugitittarparput illit nammineq inuunerit akornusernianngikkipput. Maanili Nuummi ataatsimoornermut ilaatinneqarputit.

Suleqatiga nassuiaaniarsarivoq. Nangaavoq, oqaasissanilu ujarlugit:

– Naluara sooq taamaannerluta, oqaasertaleruminaatsippara…
Kisianni, oqariasaarpoq:

"Asanninneq"

Uanga tupigusulaarlunga qiviarpara.

– Uagut piniartukkormiut kulturianneersuuvugut, immitsinnullu pisariaqartilluta takutittarparput. Meeqqat tamaasa asanninnermik “kuerartarpagut”. Taamani inuit ikittunnguuvugut immitsinnullu pisariaqartilluinnarluta.

Taamaattumik immitsinnut inoqatitut immitsinnut isigaluta qiviartarpugut akueralutalu. Inuk = inuk ataaseq. Inuuvugut.
Taamaattumik, maani Nuummi, nunat assigiinngitsuneersut najugaqarfigisaanni kulturi uumasoq misigisarpara, ullaat tamaasa qiviarneqartarpunga akuerineqarlungalu.
Ullutsinni coronaqarfiusumi pisimasuaqqat nuannaarutiginissaasa qanoq pingaartiginerat ilinniarsimavarput. Assaat errortukulanissaat immitsinnullu qanillinaveersaarnissarput pingaaruteqanngitsutut isigisinaavagut – kisianni coronap tunillaassuutinnginnissaanut pingaarnerpaamik sakkugivagut.

Tullermik ilassinninneq, qungujunneq kumoornimilllu oqarneq soqutaanngitsutut isigineqarsinnaapput, kisianni nunamut nuussimasutut taakku kissalaarnertut isigaakka. Norgemit nuuttuullunga uannut tunissutitut isigaakka – ullut tamaasa tunissutit! Inooqataasutut naapinneqarpunga isigineqarlungalu. Suliartoraangama aqqusinermi naapittakkakka tamaviisa ilisarisimasarinngilakka, kisianni ullaat tamaasa isigisarpaannga.

Immaqa Nunani Avannarlerni ulluinnarni inummut tunngatitaanngitsumik naapiffiusartumi, kulturi taama inoqammut asanniffiutigisoq ilaartariaqaraluarparput, immitsinnik takunniffiusoq akuersaarfiusorlu. Nunani Avannarlerni Siunnersuisoqatigiit takorluugaat “nunarsuup ilaa 2030 nallertinnagu nunarsuarmi akuutitsinerpaaffinngussaaq piujuartitsinerpaaffinngorlunilu” piviusunngortissagutsigu tamanna aallarniutigisinnaagaluarparput.

Deleruk

Share on facebook
Share on linkedin
Pisortap blogiani allaaserisat allat
Angalanilikkersaarut immikkoortoq 2

Qeqertarsualiarpugut kangerlersimanikkoorluta lenke til instagram Diskolinemut ilaalluta. Norgep kitaani ilaquttama nunagiisaanni qaqqarsuit ilaanni allaaserisarsimavakka, kisianni immami qaqqatut ittut takusimanngisaannarlugit. Ilulisarsuit kusanarluinnartut saneqquavagut, tupinnartunik ilusillit, ilusaasa ilaat iigarnernit sanaajusut ilaat mumissimaneranit pinngortinneqartarput. Assut tupinnarput. Nunamullu pigatta hotelimit biilinik pisoqqanit aaneqarpugut. Tallimanngornermi ullaakkut  Qeqertarsuup atuarfiani ulapaartuaannartumit inussiarnersumillu

Atuarnerugit »
Kumoorn

Norgemi pisuttuaraangama nuannarisama ilaat tassaavoq ilassinnittarneq pillugu malittarisassaq allassimanngitsoq. Qaqqami pisuttuarluta naapitaqaraangatta inuit ilisarisimanngikkaluarlugilluunniit imminnut ilassisarpugut. Tassa taamaappoq. Aamma sumiiffinni allani pisuttuaraanni taamaattoqartarpoq, kisianni taamaattuaannanngilaq. Illoqarfimmilu sumiluunniit aqqusinermi pingaarnermi pisuttuaraanni, inuit ilisarisimasarinngisat ilassineqarneq ajorput. Taamaasioraanni eqqumiitsutut isigineqartarpoq. Inuit ilai tunummut qiviartarput, inuit allat tunuaniittut ilassinerikka

Atuarnerugit »
Piginnaasat suuppat?

Sissakkut imaq sinerlugu pisuppunga, imarlu arriitsumik sarfaatsittunik sikutaqarpoq. Sermit ilaat sissami katersuuttarput, seqinnerneralu pissutigalugu uisorilasarlutik. Iluliamerngit ilaat qaqortuupput, ilaalli tungujortoq qaamasuusarlutik. Illut mikisut kusanarluinnartunik qalipaatillit, aamma blokkersuit qangarnisat illoqarfimmi tununniipput. Assigiinngissuseq annertuvoq, pinngortitamilu sakkortuumi illoqarfiup pisoqarfiulluartup qaneqisaani pisuttuarneq asseqanngilaq. Assiliiniarsarivunga. Isikkivik annertooq aamma allat qanittut

Atuarnerugit »