Suliniut tapiiffigineqartoq: Kalaallit Nunaanni meeqqat naammagittaalliortarfiata pilersinneqarsinnaaneranik misissuineq
Meeqqat pisinnaatitaaffii pillugit Kalaallit Nunaanni sullissivik MIO 2024-miit 2025-mut Kalaallit Nunaanni meeqqat naammagittaalliortarfeqarnissaanik pilersitsinissamut periarfissanik misissuivoq. Nunavumi, Islandimi Danmarkimilu assingusunik ingerlatsivinnik oqaloqateqarneq paasisassarsiorlunilu tikeraarneq tunuliaqutigalugu MIO 15-inik inassuteqaateqarpoq, nunatsinni taamatut pilersitsinissamut qanoq atuutilersinneqarsinnaanersoq pillugu. Inernerit tunngaviusumik allakkiami aamma naatsumik politik briefimi katersorneqarput, tassani takuneqarsinnaavoq naammagittaalliornermut ataatsimiititaliap meeqqat pisinnaatitaaffii qanoq nukittorsarneqarsinnaanersut aammalu Kalaallit Nunaata nunani tamalaani pisussaaffimminik naammassinninnissaa qulakkeerneqarsinnaanersoq. Siunnersuut Inatsisartuni politikkikkut tapersersorneqangaatsiarpoq. Suliniut Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivip Nunat Avannarliit Issittumut Tapiisarfianit tapiiffigineqarsimavoq.
Meeqqap pisinnaatitaaffii pillugit FN-ip isumaqatigiissutaani naatsorsuutigineqarpoq inuit pisinnaatitaaffiinik illersuiniaqatigiiffiit meeqqat pisinnaatitaaffii unioqqutinneqarpata naammagittaalliuutinik ataasiakkaanik suliaqarsinnaasut. Kalaallit Nunaanni MIO ullumikkut meeqqap pisinnaatitaaffiinik illersuisutut sulivoq nalinginnaasumillu siunnersuisarlunilu siunnersuisarsimalluni, kisianni sulianik ataasiakkaanik suliaqarnissamut piginnaatitaanngilaq. Aamma naammagittaalliornissamut periarfissat allat meeqqat eqqarsaatigalugit ilusilersorneqarsimanngillat taakkununngalu paasiuminaassinnaallutik. Tamannalu misissuinermi siullermi matuneqarnissaanut siunnersuutigineqarpoq.
Nunavummi Islandimilu misilittakkat
Nunat Avannarliit Issittumut Tapiisarfianit aningaasaliissutit iluaqutigalugit Nunani Avannarlerni Issittumilu meeqqat pisinnaatitaaffiinik illersuiniaqatigiiffinnik MIO suleqateqarsinnaalersimavoq. Nunavumi Islandimilu tikeraarnermigut MIO-p naammagittaalliornermut ataatsimiititaliat Kalaallit Nunaanni pissutsinut assingusumik qanoq sulerinersut paasisaqarfigisinnaavaa. Nunavummi meeqqanut inuusuttunullu sinniisoqarfiup suliat ataasiakkaat pillugit nammineq misilittakkat oqaluttuarai, taakkulu Kalaallit Nunaanni pissutsinut attuumassuteqarpasissimapput.
Meeqqat illersuisuat pillugu Islandimi suleqataasoq paasititsivoq meeqqat inuusuttullu naammagittaalliornermut ataatsimiititaliap ineriartortinneqarnerani kingusinnerusukkullu siunnersorneqartuarnissaanut qanoq peqataatinneqarsinnaanersut.
Meeqqat atugaasa pitsaanerulersinnissaannik suliniaqatigiiffimmik Danmarkimiittumi oqaloqateqarneq meeqqat peqataatinneqarnissaannut aamma meeqqanut iluaqutaasumik oqaluussinermik aaqqissuussinissamut iluaqutaavoq.
Suleqatigiinnerli tamaanga killeqanngilaq: attaveqaatit MIO-p suliniut aqqutigalugu ineriartortissimasai ukiuni tulliuttuni Kalaallit Nunaanni meeqqat pisinnaatitaaffiinik suliaqarnermut tapersersuissapput.
Politikkikkut tapersersuineq
Inatsisartuni saqqummiunneqareersullu MIO-p innersuussutai politikkikkut tapersersorneqangaatsiarput, tamannalu meeqqat pillugit naammagittaalliortarfiliornissaq pillugu naalakkersuisooqatigiit isumaqatigiissutaannut nutaamut marsimi 2025-meersumut ilanngunneqarpoq.
Tamatuma nalaani Naalakkersuisut, Kalaallit Nunaata naalakkersuisui, oktobarimi 2025-mi siunnersuuteqarput Naalagaaffiit Peqatigiit Meeqqap Pisinnaatitaaffii pillugit Ataatsimiititaliaanut toqqaannartumik maalaaruteqarsinnaanermik periarfissiisoq, aatsaat nunami naammagittaalliornissamut periarfissat tamaasa misiliereerlugit.
Suli suliassarpassuaqarpoq, qanittukkulli ineriartorneq MIO-p meeqqat atugarissaarnissaannut ikiorneqartuarnissaannullu qulakkeerinnittussamik aaqqissuussamik takorluugaanut qaninnerulersitsivoq.
Issittumi suleqatigiinnermut ukiuni 30-ni sammisaqarneq
Nunat Avannarliit Ministeriisa Siunnersuisoqatigiivisa Issittumi suleqatigiinnissaq ukiuni 30-ni ukkatarisimavaat.
Nunat avannarliit nunaata imartaallu ilarpassui issittumiipput, taamaattumillu nunap immikkoortuanut immikkorluinnaq ittumut, sakkortuumik sunnertiasumullu tamatumunnga tunngasut soqutigilluinnarpavut.
Nunat Avannarliit Issittumut Pilersaarutaat 2025-2027-mi siunertaavoq issittumi inuiaqatigiit inuttut, aningaasaqarnikkut avatangiisitigullu naleqqussarsinnaassuseqarnissaat tapersersornissaa. Inuiaqatigiinnik naleqqussarsinnaasunik siuarsaanikkut, piujuartitsisumik aningaasaqarnerup ineriartorneranik mingutsitsinngitsumillu allanngortitsinermik siuarsaaniarluni, pilersaarummi najukkami suliniutit suleqatigiinnerillu nunani avannarlerni issittumilu naleqqussarsinnaanermut isumassarsisitsisut tapersersorneqassallutik. Nunat Avannarliit Issittumut Pilersaarutaat aqqutigalugu Issittumi suliniutit nutaaliortut Nordisk Ministerrådip 2030-mut takorluugaanut naapertuuttut Nordisk Ministerrådip tapersersorumavai.
Allaaserisani makkunani sammineqarput Nordisk Ministerrådip Issittumut tunngasunut suliniutai assigiinngitsut. Ukiut ingerlaneranni suliniutit assigiinngitsunik taaguuteqarsimapput, 2022-miit 2024-mut Issittumi Suleqatigiinnermut Suliniummik taaneqartarsimalluni, 2025-milu 2027-mi Nunat Avannarliit Issittumut tunngasunut suliniutaattut taaguuteqarluni.
Nunat Avannarliit Issittumut Tapiisarfik pillugu
Suliniut Issittumi nunanilu avannarlerni suleqatigiinneq qulakkeerniarlugu, suleqatigiinneq minnerpaamik nunanit avannarlerneersunit pingasunit tamatigut peqataaffigineqartariaqartarpoq. Tassa: Kalaallit Nunaat, Island, Norge, Sverige, Danmarki, Finland, Savalimmiut imaluunniit Åland.
Issittumi suleqataasoq ataaseq arlallilluunniit nunanit avannarlerneersuuppata tamanna ilaneqarsinnaavoq.
MIO-p suliniutaa issittumi nunat avannarliit pingasunilu, Kalaallit Nunaata, Islandip Danmarkillu suleqatigiillutik kiisalu Nunavumi meeqqat inuusuttullu sinniisaat suleqatigalugu.
Nunat Avannarliit Issittumut Tapiisarfik pillugu uani paasisaqarnerusinnaavutit: https://napa.gl/issittumi-suleqatigiinnermut-tapiissuteqartarfik/
Nutaarsiassat takunngitsoorpigit?
New Arctic Kitchen – Issittumi najukkani nerisassat nutaaliorfigalugit
Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivisa New Arctic Kitchen, nerisassat takornariallu pillugit suliniut tapersersorsimavaat, tassani Issittumi najukkani igaassat pisariitsumik mamarunarsarlugit takornarianut neqeroorfigineqartarput. Tamanna piviusunngorsimavoq Nunat Avannarliit Issittumut tapiissuteqartarfiat aqqutigalugu. New Arctic Kitchenip siunertaraa ileqqutoqqat malillugit neqinik aamma aalisakkanik nerisassiassanik, Issittumi najukkani pisiniarfigisartakkat, takornarialerisartut aamma igasut takornarialerinermik inuussutissarsiutillit
Tarnima Nammatai // The Wounds of Our Soul atuaganngorpoq
Isiginnaartitissut saqqummersitsinerlu Tarnima Nammatai nunatsinni assut nuannarineqarluni angalaarsimavoq. Maanna atuagaq Tarnima nammatai // The Wounds of Our Soul // Jeg Bærer Min Sjæl saqqummerpoq. Immikkoortut pingasusut, isiginnaartitsissut, saqqummersitsineq aamma atuagaq immikkut tamarmik inuuneqarput, kisianni aamma imminnut atallutik. Atuagaq angalaarnernut ilaassaaq aamma atuarfinnut, kulturip illorsuinut, katersugaasivinnut
Nunani Avannarlerni kalaallisut oqaloqatigiinnerit: Nunat Inoqqaavisa ilisimasaat (Indigenous Knowledge)
Vivi Vold, Inuiaat kulturiat oqaluttuarisaaneranilu kandidatip nunat inoqqaavisa ilisimasaasa aamma nunat killermiut ilisimasaasa akornanni aporaaffiit, unammilligassat aamma ungasissutsit oqaluuserai. Oqaloqatigiinneq takuuk imaluunniit tusarnaaruk. NAPA sapaatit akunnerini aggersuni Nunani Avannarlerni kalaallisut oqaloqatigiinnerit saqqummiukkumaarpaai. Isiginnaagassiami siulleq Vivi Vold oqaloqatigaarput. Oqaloqatigiinneq videotut isiginnaarsinnaavat imaluunniit podcastitut tusarnaarsinnaavat. Malugiuk. Vivi
Ilaqutariit qanoq ittuuppat – Nunat Avannarliit suuppat?
Isiginnaartitsisartut arfinillit inuusuttut isiginnaartitsissummi ZeBU-mi naapipput, tassanilu piviusup piviusulersaarutillu akornanni nunani avannarlerni “ilaqutariinneq” eqqartorpaat aamma tamanna imminnut qanoq isumaqarnersoq – aamma suut avissaartuutaanersut ilanngullugit eqqartorlugit.Kalaallit marluk, qallunaat marluk aamma norskit marluk isiginnaartitsisartut isiginnaartitsissummi Familien Norden Nunat Avannarliit ataatsimoortutut oqaatigineqartarnerat oqallisigisimavaaat. Nunat taakku pingasut ataatsimut oqaluttuarisaanerat