Suliniut tapiiffigineqartoq: Kalaallit Nunaanni meeqqat naammagittaalliortarfiata pilersinneqarsinnaaneranik misissuineq

Meeqqat pisinnaatitaaffii pillugit Kalaallit Nunaanni sullissivik MIO 2024-miit 2025-mut Kalaallit Nunaanni meeqqat naammagittaalliortarfeqarnissaanik pilersitsinissamut periarfissanik misissuivoq. Nunavumi, Islandimi Danmarkimilu assingusunik ingerlatsivinnik oqaloqateqarneq paasisassarsiorlunilu tikeraarneq tunuliaqutigalugu MIO 15-inik inassuteqaateqarpoq, nunatsinni taamatut pilersitsinissamut qanoq atuutilersinneqarsinnaanersoq pillugu. Inernerit tunngaviusumik allakkiami aamma naatsumik politik briefimi katersorneqarput, tassani takuneqarsinnaavoq naammagittaalliornermut ataatsimiititaliap meeqqat pisinnaatitaaffii qanoq nukittorsarneqarsinnaanersut aammalu Kalaallit Nunaata nunani tamalaani pisussaaffimminik naammassinninnissaa qulakkeerneqarsinnaanersoq. Siunnersuut Inatsisartuni politikkikkut tapersersorneqangaatsiarpoq. Suliniut Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivip Nunat Avannarliit Issittumut Tapiisarfianit tapiiffigineqarsimavoq.

Meeqqap pisinnaatitaaffii pillugit FN-ip isumaqatigiissutaani naatsorsuutigineqarpoq inuit pisinnaatitaaffiinik illersuiniaqatigiiffiit meeqqat pisinnaatitaaffii unioqqutinneqarpata naammagittaalliuutinik ataasiakkaanik suliaqarsinnaasut. Kalaallit Nunaanni MIO ullumikkut meeqqap pisinnaatitaaffiinik illersuisutut sulivoq nalinginnaasumillu siunnersuisarlunilu siunnersuisarsimalluni, kisianni sulianik ataasiakkaanik suliaqarnissamut piginnaatitaanngilaq. Aamma naammagittaalliornissamut periarfissat allat meeqqat eqqarsaatigalugit ilusilersorneqarsimanngillat taakkununngalu paasiuminaassinnaallutik. Tamannalu misissuinermi siullermi matuneqarnissaanut siunnersuutigineqarpoq.

Nunavummi Islandimilu misilittakkat

Nunat Avannarliit Issittumut Tapiisarfianit aningaasaliissutit iluaqutigalugit Nunani Avannarlerni Issittumilu meeqqat pisinnaatitaaffiinik illersuiniaqatigiiffinnik MIO suleqateqarsinnaalersimavoq. Nunavumi Islandimilu tikeraarnermigut MIO-p naammagittaalliornermut ataatsimiititaliat Kalaallit Nunaanni pissutsinut assingusumik qanoq sulerinersut paasisaqarfigisinnaavaa. Nunavummi meeqqanut inuusuttunullu sinniisoqarfiup suliat ataasiakkaat pillugit nammineq misilittakkat oqaluttuarai, taakkulu Kalaallit Nunaanni pissutsinut attuumassuteqarpasissimapput.

Meeqqat illersuisuat pillugu Islandimi suleqataasoq paasititsivoq meeqqat inuusuttullu naammagittaalliornermut ataatsimiititaliap ineriartortinneqarnerani kingusinnerusukkullu siunnersorneqartuarnissaanut qanoq peqataatinneqarsinnaanersut.

Meeqqat atugaasa pitsaanerulersinnissaannik suliniaqatigiiffimmik Danmarkimiittumi oqaloqateqarneq meeqqat peqataatinneqarnissaannut aamma meeqqanut iluaqutaasumik oqaluussinermik aaqqissuussinissamut iluaqutaavoq.

Suleqatigiinnerli tamaanga killeqanngilaq: attaveqaatit MIO-p suliniut aqqutigalugu ineriartortissimasai ukiuni tulliuttuni Kalaallit Nunaanni meeqqat pisinnaatitaaffiinik suliaqarnermut tapersersuissapput.

Politikkikkut tapersersuineq

Inatsisartuni saqqummiunneqareersullu MIO-p innersuussutai politikkikkut tapersersorneqangaatsiarput, tamannalu meeqqat pillugit naammagittaalliortarfiliornissaq pillugu naalakkersuisooqatigiit isumaqatigiissutaannut nutaamut marsimi 2025-meersumut ilanngunneqarpoq.

Tamatuma nalaani Naalakkersuisut, Kalaallit Nunaata naalakkersuisui, oktobarimi 2025-mi siunnersuuteqarput Naalagaaffiit Peqatigiit Meeqqap Pisinnaatitaaffii pillugit Ataatsimiititaliaanut toqqaannartumik maalaaruteqarsinnaanermik periarfissiisoq, aatsaat nunami naammagittaalliornissamut periarfissat tamaasa misiliereerlugit.

Suli suliassarpassuaqarpoq, qanittukkulli ineriartorneq MIO-p meeqqat atugarissaarnissaannut ikiorneqartuarnissaannullu qulakkeerinnittussamik aaqqissuussamik takorluugaanut qaninnerulersitsivoq.

Issittumi suleqatigiinnermut ukiuni 30-ni sammisaqarneq

Nunat Avannarliit Ministeriisa Siunnersuisoqatigiivisa Issittumi suleqatigiinnissaq ukiuni 30-ni ukkatarisimavaat.

Nunat avannarliit nunaata imartaallu ilarpassui issittumiipput, taamaattumillu nunap immikkoortuanut immikkorluinnaq ittumut, sakkortuumik sunnertiasumullu tamatumunnga tunngasut soqutigilluinnarpavut.

Nunat Avannarliit Issittumut Pilersaarutaat 2025-2027-mi siunertaavoq issittumi inuiaqatigiit inuttut, aningaasaqarnikkut avatangiisitigullu naleqqussarsinnaassuseqarnissaat tapersersornissaa. Inuiaqatigiinnik naleqqussarsinnaasunik siuarsaanikkut, piujuartitsisumik aningaasaqarnerup ineriartorneranik mingutsitsinngitsumillu allanngortitsinermik siuarsaaniarluni, pilersaarummi najukkami suliniutit suleqatigiinnerillu nunani avannarlerni issittumilu naleqqussarsinnaanermut isumassarsisitsisut tapersersorneqassallutik. Nunat Avannarliit Issittumut Pilersaarutaat aqqutigalugu Issittumi suliniutit nutaaliortut Nordisk Ministerrådip 2030-mut takorluugaanut naapertuuttut Nordisk Ministerrådip tapersersorumavai.

Allaaserisani makkunani sammineqarput Nordisk Ministerrådip Issittumut tunngasunut suliniutai assigiinngitsut. Ukiut ingerlaneranni suliniutit assigiinngitsunik taaguuteqarsimapput, 2022-miit 2024-mut Issittumi Suleqatigiinnermut Suliniummik taaneqartarsimalluni, 2025-milu 2027-mi Nunat Avannarliit Issittumut tunngasunut suliniutaattut taaguuteqarluni.

Nunat Avannarliit Issittumut Tapiisarfik pillugu

Suliniut Issittumi nunanilu avannarlerni suleqatigiinneq qulakkeerniarlugu, suleqatigiinneq minnerpaamik nunanit avannarlerneersunit pingasunit tamatigut peqataaffigineqartariaqartarpoq. Tassa: Kalaallit Nunaat, Island, Norge, Sverige, Danmarki, Finland, Savalimmiut imaluunniit Åland.

Issittumi suleqataasoq ataaseq arlallilluunniit nunanit avannarlerneersuuppata tamanna ilaneqarsinnaavoq.

MIO-p suliniutaa issittumi nunat avannarliit pingasunilu, Kalaallit Nunaata, Islandip Danmarkillu suleqatigiillutik kiisalu Nunavumi meeqqat inuusuttullu sinniisaat suleqatigalugu.

Nunat Avannarliit Issittumut Tapiisarfik pillugu uani paasisaqarnerusinnaavutit: https://napa.gl/issittumi-suleqatigiinnermut-tapiissuteqartarfik/

Nutaarsiassat takunngitsoorpigit?
Suliniut tapiiffigineqartoq: Nunap inoqqaavisa pisinnaatitaaffiinik illersuinissamut atortut

Sápmi, Saamit nunaat, Norgep avannaaniippoq, Sverigemi Finlandimilu aamma Ruslandimi Kolap qeqertaasa tungaanniilluni. Ulloq manna tikillugu sumiiffinni taakkunani samit pisinnaatitaaffiinik nakkutilliisumik aaqqissuussisoqanngilaq. 2021-miit 2025-mut Sámi Allaskuvla – Sámi University of Applied Sciences (SUAS – Norge), Samisk Råd (SC) aamma International Working Group for Indigenous Affairs (IWGIA

Læs mere »
Issittormiut sapaatip akunnerat Nunallu Avannarlermiut ulluat

Ullut 21. – 26. marts 2022 arlalinnik sammisassaqartitsiffiullutillu nalliuttorsiorfiupput. Siullermik Kulturip Illorsuata Katuap Katuarpalaaq, qilaatersornermik festival ingerlappaa. Aappassaanik ulloq 23. marts Nunat Avannarlermiut ullorivaat + Nunallu Avannarlermioqatigiit ukiumik ataasinngortorsiuffigalugu! Nalliuttorsiorneq nuannersoq! Sapaatip akunneranik ataatsimik sivisussusilimmik Inuit qilaatersortarnerat pillugu ataqqinninnermik aaqqissuissagaanni, taava pikkunartukullammik aallarnertariaqarpoq! Katuarpalaaq taama

Læs mere »
NAPA-mi sulisut: Ivaana Olsvig Brandt

NAPA-p sunik suliaqarnera ilarpassuasi nalugunanngilaat, kisianni kikkuuvugut? NAPA-mi nunanit avannarlernit sisamanit — Kalaallit Nunaannit, Danmarkimit, Norgemit Finlandimillu — maanna sulisoqarpoq. Ullumikkut aaqqissuussinermut ataqatigiissarisutut ilinniartoq Ivaana Olsvig Brandt.  Ivaana Danmarkimi Odensemi inunngorpoq, tallimanik ukioqarlunili Nuummi najugaqarsimavoq. Københavnimi NEXT-imi aaqqissuussinermik ataqatigiissaarisutut ilinniarpoq. Maannakkut NAPA-mi ilinniarpoq misilittagaqalerniarluni. NAPA-mi

Læs mere »
Kalaallit Nunaat-Nunat Avannarliit pillugu isumaqatigiissutip ukiunik 40-nngortorsiornera nalliuttorsiutigineqarpoq

Ullumikkut ukiut 40-t qaangiupput Namminersornerullutik Oqartussat aamma Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivisa isumaqatigiissutigimmassuk nunatsinni Kalaallit Nunaat-Nunat Avannarliit pillugu allaffimmik pilersitsisoqassasoq. 1985-imi 11. december taamanikkut Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivini siulittaasuusimasoq Bertel Haarder aamma Kulturimut, Ilageeqarnermut Ilinniartitaanermullu Naalakkersuisuusimasoq Stephen Heilmann NAPA-mik pilersitsinissamik isumaqatigiissummik atsiorput. Isumaqatigiissut 1986-imi januaarip aallaqqaataani

Læs mere »