Viktoria Joelsen Allatta! Inersimasunut ajugaasoq: Silarsuaq nutaaq alla iserfigilerpara
Atuakkiami “Qilaappali”-mi nukappiaraq 1930-kkunni Tunumi peroriartortoq oqaluttuarineqarpoq.
Ukiut marluk matuma siorna NAPA-p allannermik unammisitsineq Allatta! sisamassaat aallarteqqippaa, siullermeersumillu inersimasunut unammisitsineq ingerlanneqarluni. 2023-mi decembarimi tunniussinissamut killigititaq sioqqullugu atuakkiat sisamat nassiunneqarsimapput. Atuakkianit nassiunneqartunit sisamaasunit Viktoria Joelsenip ataatami 1930-kkunni meeraanerani inuusuttuaraaneranilu Tunumi inuunera pillugu oqaluttualiaa naliliisunit tigulluarneqarpoq.
Viktoria Joelsenip oqaluttualiaa angummi nunatsinni piffiit allanngoriartorujussuarnerisa nalaanni misigisarsimasai aallaavigalugit takorluugaliaralugu atuakkiaraa. Oqaluttualiaq Viktoriap ataataanut oqaluttuallaqqissumut nersorinninniutaavoq. Pineqartoq Qilaappalimik (qilaatersorpalaamik) taaneqartarsimavoq, inuttarititaasup pingaarnerup siuaami kristumiunngorneq sioqqullugu inuusimasumut atsiunneqarnikuusimagami.
Viktoriap kissaatigiuaannarsimavaa ataatami inuunera pillugu atuakkiorniarluni, Allatta!-milu periarfissaqalerami taamaaliorpoq. “Ataatama puigortunngorsimanera paasigatsigu oqaloqatigiinnigut immiuttalerpakka, taamaalillunga misigisimasai sukumiisumik allassinnaalerlugit,” Viktoria Joelsen oqaluttuarpoq.
”Inuusuttuullunga takorloortarsimavara ullut ilaanni atuakkiornissara. Piffissap ingerlanerani eqqaasarsimavara, piffissakilliortarsimagamali aallartissimananga. Taamaammat aasaq radiukkut allannermik unammisitsisoqarnera tusarakku isumassarsivunga.”
Joelsen ima nassuiaavoq: “Kikkunnut tamanut qassinilluunniit ukioqaraluartunut unammisitsineq ammaanneqarmat imminut oqarfigivunga: Maanna piffissanngorpoq!”
Tamanna allassinnaassutsiminik ineriartortitsinissamut atuakkiortunngornissamillu takorluukkami piviusunngornissaanut periarfissatut isigaa.
Oqaluttualiaq nukappiaqqamut 1930-kkunni Tunumi asimioqarfimmi peroriartortumut tunngavoq. Nukappiaraq ataataqarani peroriartorsimavoq, angutaa piniariartilluni aallarami tikeqqinngisaannarsimammat. Nukappiaraq inersimasunngoruni angutaalluarniarusullunilu pinerrarissunngorusussimavoq, inuuninili tamaat peroreerluni angutitut inuuniarnermini akiugassaqarsimaqaluni.
“Annertunerusumik oqaluttuarnianngilanga atuartussap nammineq isummerfigisinnaajumaarmagu,” Viktoria Joelsen oqarpoq.
Viktoriap ajugaasutut innersuunneqarnini paasigamiuk tupaallappoq. ”Soorunalimi tupaallalaarpunga. Saniatigut aamma pissangaammerpunga. Taava eqqarsaat takkuppoq: Silarsuaq nutaaq alla iserfigilerpara. Inuusuttuaraallunga atuakkiornissara takorloortarpara, maannalu tamanna piviusunngorpoq. Aamma ataatama toqunerata nalaani ajugaasimanera paasigakku killitsissutigeqaara.”
Viktoria Joelsen ilinniartitsisutut perorsaasutullu ilinniarsimavoq, sinerissamilu ilinniarfinni arlalinni meeqqanik inuusuttunillu sullissisarsimalluni. Ulluni makkunani Kapisilinni uinilu najugaqarput, atuarfimmilu ilinniartitsisuullunilu aqutsisuulluni.
Maanna Sørine Steenholdt, Arctic Mediamik piginnittoq, suleqatigalugu oqaluttualiaq sukumiisumik suliarissavaat kingornalu atuakkiaq “Qilaappali” 2024-p naanerani saqqummersinneqassalluni.
Allatta! Inersimasunut allannermik unammisitsinermi naliliisartuupput: Sørine Steenholdt, Aviaq Fleischer aamma Minik Jerimiassen
Suliamik aqutsisuupput NAPA aamma Kalaallit Atuakkiortut.
Allatta! Inersimasunut allannermik unammisitsineq ukunanit aningaasaliiffigineqarpoq: Tapiissuteqartarfik Sermeq, Namminersorlutik Oqartussat Tipsernermit Lottornermillu aningaasaliissutaat aamma Eqqumiitsuliornermut Aningaasaateqarfik kiisalu NAPA.
Nutaarsiassat takunngitsoorpigit?
Siunissamut ikaartarfik
Nunani Avannarlerni Piorsarsimassutsikkut Attaveqaat – NAPA-p ukiorpaaluit inuusuttut namminneq ineriartorsinnaanissaannut periarfissanik tuniorartarsimavai. Periarfissat eqqumiitsuliornerminnaq atuutsinngillat, ilinniagaqarnermulli aamma attuummassuteqarlutik. Taamaammat NAPA ilinniartunutNuummi allaffeqarfitsinni praktikkersinnaanissamut periarfissiisarpoq. NAPA suliffeqarfiuvoq assigiingitsunik kulturimut tunngasunik suliaqartartoq. Anguniakkatta akornanniippoq, kalaallit nunallu avannarlermiut allat kulturilerisut inuunerannik ineriatortitseqataanissaq, tapiisarneq uummarissaanerlu, meeqqanut unuusuttunullu suliniutit salliutillugit.
Nunani Avannarlerni suliniutinnut aningaasaliiffigineqarit
Nunani Avannarlerni suliniutinnut aningaasaliiffigineqarit Nunani Avannarlerni kulturikkut suliniutinut taperneqarnissamut periarfissarpassuaqarpoq. Taakku ilagaat NAPA-p kulturimut tapiisarnera, kisianni allarpassuaqarpoq. Nordisk Kulturkontakt aqqutigalugu aningaasaateqarfiit arlallit qinnuteqarfigineqarsinnaapput, taanna Helsingforsimi Finlandimi nunat avannarliit ataanni kulturikkut suliffeqarfiuvoq Nordisk ministerrådip kulturikkut suleqatigiinnermut aningaasaateqarfinnut arlalinnut programmia Nordisk Kulturkontaktip aqutaraa, aamma nunani avannarlerni-baltikumimi nunani
Ilaqutariit qanoq ittuuppat – Nunat Avannarliit suuppat?
Isiginnaartitsisartut arfinillit inuusuttut isiginnaartitsissummi ZeBU-mi naapipput, tassanilu piviusup piviusulersaarutillu akornanni nunani avannarlerni “ilaqutariinneq” eqqartorpaat aamma tamanna imminnut qanoq isumaqarnersoq – aamma suut avissaartuutaanersut ilanngullugit eqqartorlugit.Kalaallit marluk, qallunaat marluk aamma norskit marluk isiginnaartitsisartut isiginnaartitsissummi Familien Norden Nunat Avannarliit ataatsimoortutut oqaatigineqartarnerat oqallisigisimavaaat. Nunat taakku pingasut ataatsimut oqaluttuarisaanerat
Eqqumiitsuliorneq kulturilu piujuartitsinissamut siuarsaaqataasinnaapput
Nunalerinermut, Imminut Pilersornermut, Nukissiutinut Avatangiisinullu Naalakkersuisoq Kalistat Lund (IA) Nuuk Nordisk Kulturfestivalimi oqalugiarpoq. Pinngortitaq inunniit anginerusoq eqqaasippaa. Uagullu inuusugut iliuuseqanngikkutta nunarsuarput piuneerukkiartorumaartoq Kalistat aamma oqarpoq. Kulturi iliuuseqarnissatsinnut periarfissiisinnaavoq. Nunat Avannarliit Ministeriisa Siunnersuisooqatigiiffiat maajip 26-iani 2023 Nuuk Nordisk Festivalimi ”Nunat Avannarlerni piujuartitsineq/mingutsitsinnginnerunissaq: Eqqumiitsuliorneq kulturilu siuarsaasut?” pillugu aaqqissuusivoq. Tassunga