Nunani Avannarlerni kalaallisut oqaloqatigiinnerit: Politikki
Eqqumiitsuliortut atugaasa pitsanngorsaaviginissaat anguniarneqarpoq, kisianni suut tamarmik aningaasaliiffigineqarsinnaanngillat, taama oqarpoq kulturimut naalakkersuisoq, Peter P. Olsen. Oqaloqatigiinneq takuuk imaluunniit tusarnaaruk.
NAPA sapaatit akunnerini aggersuni Nunani Avannarlerni kalaallisut oqaloqatigiinnerit saqqummiukkumaarpaai.
Immikkoortumi uani kulturimut naalakkersuisoq Peter P. Olsen, Inuit Ataqatigiineersoq oqaloqatigissavarput.
Ilisarititsineq
Qineqqusaartoqartillugu kulturilerisut eqqumiitsuliortullu qanoq pingaaruteqartiginerat atugaasalu pitsanngorsaavigineqarnissaat qineqqusaarutigineqartuartarput.
Qinigaareernerulli kingorna angorusutat imaaliallaannarluni anguneqarsinnaanngitsut Kultureqarnermut Naalakkersuisoq Peter Olsen oqarpoq. Taamaattorli eqqumiitsuliortut atugaannik pitsanngorsaasoqassasoq anguniarneqarpoq, kikkulli tamaasa oorinik milluuinnarlugit tuniorarneqarsinnaanngitsut naalakkersuisoq oqarpoq.
Inuup apersorneqartup oqaloqatiginerata oqariartuutaasalu pingaarnerit eqikkarnerat aana. Peter P. Olsenimik oqaloqateqarneq ataani isiginnaarsinnaavat tusarnaarluguluunniit.
Peter P. Olsen:
– Ukiunik 30-nik matuma siorna sanilliussigaanni ullutsinni eqqumiitsuliornermut kulturilerinermullu pissutsit pitsaanerupput.
– Kalaallit Nunaanni Namminersorlutik Oqartussat ilisimatusarnermut periusissiamik nutaamik saqqummiissapput. Oqaloqatigiinnerup kingorna januar 2023-mi periusissiaq saqqummiunneqarpoq.
– Kalaallit Nunaanni Namminersorlutik Oqartussat aningaasaqarnermut inatsit aqqutigalugu Nunatta Isiginnaartitsisarfianut ukiumut tapiissut 8,9 millioner koruuninit 10 millioner koruuninut qaffassimavaat.
– Isiginnaartitsisarfiup pisortaata Susanne Andreasenip kissaatigaa Nunatta Isiginnaartitsisarfia ukiumut tapiiffigineqartarnera suli 4 millioner koruuninik qaffanneqassasoq. Peter P. Olsenip kissaat paasivaa kisianni nassuiaalluni aningaasanik amerlanernik nassaarniarneq ajornakusoortuusoq, ingammik maanna Covid-19-ip kingorna aamma Ukrainemi sorsunneq pissutigalugit.
– Peter P. Olsen isumaqarpoq Kalaallit Nunaanni atuakkialerineq qarasaasiakkut digitalimik atuinermut saakkiartussasoq, atuakkat e-atuakkatut saqqummersinneqartarnerat sapernannginnerummat akikinnerullunilu.
– Peter P. Olsenip inuit allat politikeriunngitsut kulturimut nersornaammik tigusisussanik inunnik toqqaasalernissaat kissaatigaa.
– Filmiliornermut institutissaq politikerinit pilersaarutigineqarpoq, aamma isumassarsiaq ineriartorteqqikkusuppaa kiisalu aningaasaqarnermut inatsimmi aningaasassaanik nassaarissukkusullugu.
– Pisortat eqqumiitsuliortunut kulturilerisunullu pitsaanerusunik pissutsinik atugaqalersitsisinnaasut Peter P. Olsenip nassuerutigaa.
Naalakkersuisut eqqumiitsuliornermut kulturimullu politikkiat
Eqqumiitsuliorneq kulturilu Kalaallit Nunaanni suliassaqarfiupput pingaarutillit, aamma tapersersorniarlugit siuarsaaviginiarlugillu Naalakkersuisut arlalinnik suliniuteqarniarput.
Naalakkersuisut eqqumiitsuliornermut kulturimullu aningaasaliinikkut pingaarnertut tapersersuisarput. Naalagaaffik / staten? Naalakkersuisut kulturilerisut kattuffiinut aaqqissuussinernullu, kiisalu eqqumiitsuliortunut ingerlataqartunullu ataasiakkaanut aningaasaliisarput. Aningaasat taakku sammisassarpassuarnut tapersersuinertut atorneqartarput, matumani eqqumiitsuliornernut saqqummersitsinernullu, kulturikkut kingornussat tammatsaaliornerannut aamma kulturilerinermi kattuffinnut taakkulu akornanni attaveqarnerit ineriartortinneqarnerannut.
Naalakkersuisut aamma kalaallit nunani tamalaani isiginnaartitsivinniittarnerat siuarsaaffigaat, kalaallit eqqumiitsuliornerannik kulturianillu nunat tamalaat aaqqissuussaanni festivalini aamma aaqqissuussani takutitsisarnikkut, kiisalu kalaallit eqqumiitsuliortut kulturilerisullu nunat tamalaat paarlaasseqatigiittarneranni suleqatigiittarnerannilu tapersersortarnerisigut.
Taakku suliniutit saniatigut naalakkersuisut aamma Inuit kulturianni ileqqutoqqat pigiinnarnissaat siuarsaaffiginissallu assut pingaartitaraat. Tamakkununnga ilaapput ileqqutoqqat atorlugit eqqumiitsulioriaatsit soorlu qiperuineq, qiperuineq aamma annoraaminernik eqqumiitsuliorneq, kiisalu inuit-oqaasiinik ileqquinillu siuarsaaneq. Naalakkersuisut aamma ileqqutoqqat naleqartitallu nutarterneqarnissaat tapersersorpaat, soorlu piniarneq aalisarnerlu, taakku Inuit-kulturianni pingaaruteqartorujussuullutik ilaapput.
Ilinniartitaanermut, kultureqarnermut, timersornermut ilageeqarnermullu Naalakkersuisutut Peter P. Olsen naalakkersuisut eqqumiitsuliornermik kultureqarnermullu politikkianik ataqatigiissaarinissamut ingerlatsinissamullu akisussaasuuvoq.
Tassani Peter P. Olsenip atuakkiortut, filmiliortartut aamma isiginnaartitsisartut ukiut ingerlanerini siusinnerusukkut oqaloqatigiissutigisarsimasaat pillugit ilaatigut akissuteqassaaq.
PAASISSUTISSAT
Nunani Avannarlerni kulturi pillugu kalaallisut oqaloqateqarnerit suliarineqarnerat suliniummut Nordic Talks’imut atatillugu Nordisk Kulturfondimit taperneqarput.
Kalaallit eqqumiitsuliortut silarsuaanni suleriaatsit pillugit nutaanik oqaloqatiginneriaatsinik ineriartortitsinissamullu isumassarsisitsinissamik isummersuinissaq siunertaavoq. Sumiiffimmi, nunami namminermi aamma nunani avannarlerni nutaamik ineriartortinneqartumik oqallinnermut sunniinissaq siunertaavoq – kisianni pingaarnerusumik Kalaallit Nunaannit issittormiut isiginnittariaasiannik eqqartuiffiuvoq. Eqqumiitsuliortut, kulturilerisut aamma kulturi pillugu politikerit eqqumiitsuliornermi atugassarititaasut aamma Kalaallit Nunaanni kulturi pillugu politikkimik oqallisiginnissapput.
Neriuutigineqarpoq nunat avannarliit allat aamma Kalaallit Nunaat peqatigalugu nutaanik oqaloqatiginneriaatsinut suleqatigeeriaatsinullu isumassarsitinneqassasut.
Oqaloqatigiinnerit uku Nuuk Nordisk Kulturfestival 2023-p ingerlanneqarnerani oqaloqatigiinnerit nanginneqarnissaannut tunngaviliissapput.
Nutaarsiassat takunngitsoorpigit?
Qimusseq // Glenn Gear aamma AneMarie Ottosen
NAPA-p juullerluarnissassinnut kissaateqarluta eqqumiitsuliaq ”Qimusseq”, isiginnaartunut eqqarsartaatsikkut eqqissisarnartoq, ingerlateqqipparput. Glenn Gear aamma AneMarie Ottosen qujaffigerusuppagut Suialaa Arts Festivalimi maannalu nittartagakkut tamanut takuneqarsinnaasumik suliaminnik avitseqataarusummata. Qimusseq titartagaavoq animationimik eqqumiitsuliaq, Glenn Gear (animation) aamma AneMarie Ottosen (manuskripti aamma oqaluttuarnera) qanimut suleqatigiillutik suliarineqarpoq. Eqqumiitsuliaq Suialaa Arts Festival 2025-mut
Nunatsinni agiartartut Nunat Avannarlermiut
Nunanit Avannarlernit agiartartut, Unison Strings nunatsinni workshoppertitsillutillu tusarnaartitsisarsimapput – NAPAp kulturimut tapiisarfianit taperneqarlutik. 2014-imiilli agiarnermik festivalip Unison Strings Festival – Greenland, ukiut tamaasa nunanit avannarlermiunit nipilersortartut kalaallit, savalimmiormiut, islandimiut qallunaallu agiarnermik ilinniartut aamma inuuniutigalugu agiartartut ulluni 10-ni Kalaallit Nunaanni sungiusarnertalimmut tusarnaartitsinertalimmullu festivalimut qaaqqusarpai. 2018-imi festivali
Tarnima nammatai
Hanne Gukkilu 2018 aasaagaa Tivolimi naapimmata suliniut naalaatsornerinnakkut pinngorpoq. Eqqumiitsuliortut taakku marluk isumaqatigiipallapput arlaanik pilersitsisariaqarlutik. Isiginnaartitsinissamik isumassarsiaat erniinnaq pingasoqiusanngorluni ineriartorpoq, isiginnaartitsissut, saqqummersitsineq atuagarlu. ”Tarnima nammatai” isiginnaartitsissusiaavoq isiginnaartunut attaveqartoq. Isiginnaartitsissussap isiginnaartitsinermini inuttaaffissani ilikkareersimallugu isiginnaartitsiffissaminut iserpoq isiginnaariartorlu isiminik attaveqarfigilereerlugu. Qungujuppoq isiminillu ilassilluni, apererususulersitsilluni, ”ajunngik?” Isiginnaartitseqatissanili saakkamigit, isiginnaarianut
ALLATTARL!
Allattarl! tassaavoq suliniut inuusuttunut rap taalliornerlu atorlugit saqqummerfiusoq. Danmarkimi Det Starter Med Musikken (DSMM) aamma Nunat Avannarliit Piorsarsimassutsikkut Attaveqaataat (NAPA) qanimut suleqatigiillutik Nuummi, Paamiuni Nanortalimmilu inuusuttunut rappernermik sungiusartitsinissamik pilersitsipput. Allattarl!-ip inuusuttut assigiinngitsunik tunuliaqutallit katersorpai, nipilersorneq ataatsimoornerlu atorlugit inuusuttut tassani piviusorsiorlutik peqataatinneqarlutillu ilinniartinneqassapput. Inuusuttut taakkua imminnut